Röleler, röle nedir, kullanım alanı

Röleler, röle nedir, kullanım alanı

1-Manyetik bobinli röleler

Elektrik ve elektronik donanımların bir çoğunda röle,reed röle ve kontaktör karşımıza  çıkmaktadır. Bu bölümde adı geçen elemanlar açıklanacaktır.

Rölenin tanımı: küçük değerli bir akım ile yüksek güçlü bir alıcıyı çalıştırabilmek (anahtarlayabilmek) için kullanılan elemanlara röle denir.Röle sembolleri;

role_sembolu

role_sembolu

Bc547 kodlu NPN transistöle en fazla DC 100 ma akımçeken bir alıcıyı çalıştırabiliriz. Ancak transistörün kolektörüne bir röle baglandığımız zaman 1-16 A (DC ya da AC) akım çeken bir alıcıyı çalıştırmamız mümkün olur. İşte bu kolaylığı sağlamasından ötürü röleler,otomasyon sistemlerinin başta gelen elemanlarından birisi durumundadır.

Tamamen otomatikleşmeye başlayan üretim araçlarında yüzlerce tip ve modelde röle kullanılmaktadır. Tek kontaklıdan tutun 10-20 kontaklısına kadar geniş bir model yelpazesine sahip rölelerin çalışması her modelde de aynıdır.

Uygulamada kullanılan röleler, kontaklarının özelliğine göre şöyle sınıflandırılır:

1-Tek kontanlı tek konumlu röleler

2-Tek kontaklı çift konumlu röleler

3-Çok kontaklı tek konumlu röleler

4-Çok kontaklı çift(2) konumlu röleler

5-Şekilde çeşitli mini röleler görülmektedir.

cesitli_roleler

cesitli_roleler

Mini rölenin yapısı: Üsteki şekilde görüldügü gibi bobin, demir nüve,palet,yay ve kontaklardan oluşan rölenin mıktatıs oluşturan bobinleri 5-9-12-24-36-48 V  gibi gerilimlerde çalışacak biçimde üretilir.Elektronik sistemlerde çogunlukla  DC ile çalışan röleler kullanılır.

role_kontak_hareketi

role_kontak_hareketi

Rölenin çalışma ilkesi: Yukarıdaki şekilde görüldüğü gibi röle içinde bulunan demir nüve üzerine geçirilmiş makaraya ince telden çok sipirli olarak sarılmış bobine akım uygulandığında , N-S manyetik alanı oluşur. Bu alan ise bobinin içindeki nüveyi elektromıknatık haline getirip, paletin kontaklarının konumunu degiştirmesini sağlar. Akım kesilince elektromıknatıs ortadan kalkar, esnek gergi yayı paleti geri çekere kontakları ilk konuma getirir.

rolenin_ic_yapisi

rolenin_ic_yapisi

Kontaklardan geçen akım nedeniyle birbirine temas eden yüzeyler zamanla oksitlenebilir(karbonlaşır).Kontaklardaki oksitlenmeyi en az düzeyde tutabilmek için platin ya da tungsten üzerine ince gümüş tabakasıyla kaplama yapılır. 

Düzgün çalışmayan bir elekronik devrede rölelerin kontaklarında oksitlenme oluşmuş ise bu istenmeyen durum su zımparası ile giderilebilir.Düzelme olmazsa yeni röle kullanılır. 

Rölenin bobininin içine yerleştirilen nüvenin yumuşak demirden yapılmasının nedeni: Bobinin oluşturduğu manyetik alan, yumuşak demirden üretilmiş nüvede kalıcı bir mıknatısiyet oluşturamaz. Bu da bobinden geçen akım kesildiği anda paletin demir nüveden ayrılıp eski konumuna dönmesini sağlar. Hatta bazı rölelerde paletin daha hızlı olarak nüveden ayrılmasını sağlaması için nüve üzerine ince bir plastik levha yerleştirilir.

 

 

 

 


  • Yazıyı Beğendin mi?  
elektrik

1988 Karabük dogumluyum ilköğretim ve ortaöğretimimi karabükte tamamladım.Ankara Üniversitesi Endüstriyel Otomasyon Mezuniyet=2008, Gazi üniversitesi Elektrik Öğretmenligi Mezuniyet=2012, Katü Elektrik-Elektronik Mühendisligini yarıda bırakıp Gazi Üniversitesi Elektrik Elektronik Mühendisliği okuyorum. facebooktan takip etmek için; https://www.facebook.com/yasinhocammm

Benzer Yazılar


Bu yazıya henüz yorum yapılmamıştır, ilk yorumu yapmak için tıklayın.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*
*